ائتلاف دموکراتیک ملتها در ایران، فرارسیدن ۸ مارس، روز جهانی زن را به تمامی زنان جهان، بهویژه زنان ملتهای بلوچ، تورک، ترکمن، عرب، فارس، کورد، گیلک و لر تبریک میگوید و مبارزه تاریخی آنان برای آزادی، برابری و کرامت انسانی را ارج مینهد. روز جهانی زن نه تنها یادآور مبارزات زنان در سراسر جهان برای دستیابی به حقوق برابر است، بلکه نمادی از ایستادگی زنان در برابر ساختارهای تبعیض، استبداد و ستم نیز به شمار میآید.
ایران امروز در یکی از پیچیدهترین و بحرانیترین دورههای تاریخ معاصر خود قرار دارد. جامعه ایران پس از دههها سرکوب، تبعیض و بحرانهای اقتصادی و اجتماعی، با چشماندازی دشوار و نگرانکننده روبهروست. در چنین شرایطی، زنان ایران بیش از هر قشر دیگری بار فشارهای ساختار سیاسی و ایدئولوژیک حاکم را بر دوش کشیدهاند.
جمهوری اسلامی ایران طی بیش از چهار دهه حاکمیت خود، با تکیه بر ایدئولوژی مذهبی و قوانین مبتنی بر تبعیض جنسیتی، زنان را از بسیاری از حقوق بنیادین انسانی محروم کرده است. در این نظام، زنان نه تنها از بسیاری از حقوق سیاسی و مدنی محروم ماندهاند، بلکه در حوزههای اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی نیز با محدودیتهای گستردهای روبهرو بودهاند. کنترل اجباری بر پوشش، محدودیت در مشارکت سیاسی، تبعیض در قوانین خانواده، و محرومیتهای ساختاری در بازار کار و مدیریت اجتماعی، تنها بخشی از سیاستهایی است که طی ۴۷ سال گذشته برای به حاشیه راندن زنان به کار گرفته شده است.
این سیاستها آشکارا در تضاد با اصول و ارزشهای جهانی حقوق بشر و اسناد بینالمللی، از جمله منشور سازمان ملل متحد و اعلامیه جهانی حقوق بشر قرار دارند؛ اسنادی که بر برابری کامل زنان و مردان در تمامی عرصههای زندگی تأکید دارند.
با این همه، زنان ایران هرگز در برابر این تبعیض ساختاری تسلیم نشدهاند. تاریخ معاصر ایران گواه آن است که زنان همواره یکی از نیروهای پیشرو در مبارزه برای آزادی و عدالت بودهاند. آنان بارها در برابر قوانین زنستیز و سیاستهای سرکوبگرانه ایستاده و برای احقاق حقوق انسانی خود مبارزه کردهاند.
جنبش «زن، زندگی، آزادی» در سال ۱۴۰۱ نقطه عطفی در تاریخ مبارزات زنان ایران به شمار میآید. در این جنبش، زنان با شجاعتی کمنظیر علیه ساختارهای تبعیض و قوانین زنستیز جمهوری اسلامی به پا خاستند و خواست آزادی، کرامت انسانی و برابری را به شعار مرکزی جامعه تبدیل کردند. پاسخ حکومت به این حرکت تاریخی، سرکوبی خشونتآمیز و گسترده بود؛ از کشتار معترضان و بازداشتهای گسترده گرفته تا کور کردن معترضان با سلاحهای ساچمهای و اعمال خشونتهای سیستماتیک.
با این حال، حکومت نتوانست اراده زنان را درهم بشکند. گرچه این جنبش هنوز به تغییر کامل قوانین تبعیضآمیز منجر نشده است، اما توانسته است فضای سیاسی و اجتماعی ایران را دگرگون کند و رژیم را در مواردی به عقبنشینی وادارد. این دستاورد را میتوان شکستن یکی از مهمترین سنگرهای ایدئولوژیک و ارتجاعی حاکمیت دانست.
در این میان، زنان ملتهای غیرفارس در ایران با نوعی تبعیض مضاعف روبهرو هستند؛ تبعیضی که هم از ساختار مردسالارانه و قوانین زنستیز حکومت ناشی میشود و هم از سیاستهای مرکزگرایانه و تبعیضآمیز قومی و زبانی. زنان تورک، عرب، کورد، لر، بلوچ و ترکمن علاوه بر محدودیتهای عمومی تحمیلشده بر زنان ایران، با محرومیتهای گسترده در حوزههای آموزشی، اقتصادی، فرهنگی و سیاسی نیز مواجهاند. بسیاری از مناطق محل زندگی این ملتها بهطور سیستماتیک از توسعه متوازن محروم نگه داشته شدهاند و همین امر فشارهای اقتصادی و اجتماعی بیشتری را بر زنان این جوامع تحمیل کرده است.
با این وجود، زنان این ملتها همواره در خط مقدم مبارزات اجتماعی و مدنی قرار داشتهاند و نقش مهمی در حفظ هویت فرهنگی، زبانی و اجتماعی جوامع خود ایفا کردهاند.
از سوی دیگر، سایه بحرانهای منطقهای و احتمال گسترش جنگ و درگیریهای نظامی در منطقه نیز تهدیدی جدی برای امنیت و زندگی مردم ایران، بهویژه زنان، به شمار میرود. تجربه تاریخی نشان داده است که در شرایط جنگی و بیثباتیهای سیاسی، زنان نخستین قربانیان خشونت، فقر، آوارگی و فروپاشی ساختارهای اجتماعی میشوند. افزایش ناامنی اقتصادی، گسترش فقر، تضعیف نهادهای اجتماعی و تشدید سرکوب سیاسی، همگی پیامدهایی هستند که بیشترین فشار آن بر زنان و کودکان وارد میشود.
در چنین شرایطی، دفاع از حقوق زنان و مبارزه برای آزادی و برابری، بیش از هر زمان دیگری به مسئلهای اساسی برای آینده ایران تبدیل شده است. جامعهای که در آن زنان از آزادی و حقوق برابر برخوردار نباشند، هرگز نمیتواند به آزادی و دموکراسی واقعی دست یابد.
ائتلاف دموکراتیک ملتها در ایران بر این باور است که مبارزه زنان ملتهای تحت ستم در ایران بخشی جداییناپذیر از مبارزه همه ملتهای ساکن ایران برای آزادی، عدالت، رفع تبعیض و استقرار یک نظام دموکراتیک و چندملیتی است؛ نظامی که در آن برابری کامل زنان و مردان، احترام به تنوع ملی و فرهنگی، و تضمین حقوق بنیادین شهروندان به عنوان اصولی غیرقابلمذاکره به رسمیت شناخته شود.
ما ضمن ادای احترام به مقاومت و شجاعت زنان ملتهای ایران، بهویژه زنان ملتهای تحت تبعیض، اعلام میکنیم که مبارزه برای آزادی زنان، مبارزهای همگانی برای آزادی جامعه است. بدون رهایی زنان از تبعیض و ستم، هیچ پروژهای برای دموکراسی و عدالت در ایران به سرانجام نخواهد رسید.
ائتلاف دموکراتیک ملتها در ایران با اطمینان اعلام میکند که زنان آگاه و مبارز ملتهای ساکن در ایران، با تکیه بر اراده جمعی و همبستگی اجتماعی، سرانجام بر جهل، استبداد و ارتجاع مذهبی غلبه خواهند کرد و آیندهای آزاد، عادلانه و دموکراتیک برای ملتهای خویش رقم خواهند زد.
۸ مارس – روز جهانی زن گرامی باد
بیانیه ائتلاف دموکراتیک ملتها در ایران به مناسبت ۸ مارس – روز جهانی زن
