1مهر در ایران برای ملل غیر فارس بازگشایی مدارس به زبان “نامادری” است. اکبر نعیمی فعال سیاسی-مدنی تورک آذربایجانی یک سال و 2 ماه (بدون احتساب 2 ماه بازداشتی قبل از حبس) را بدون مرخصی حتی یک روز در سالن 3 بند 4 زندان ائوین(معروف به بند موقت) میگذراند. قبل از دستگیری دندان درد داشت، درمان آن توسط مسئولان زندان ائوین 10 ماه طول کشید.
اکبر از زمان دستگیری در بهمن ماه 1398 در محل کارش (فرودگاه مهرآباد تهران) از کارش اخراج شده و از تمامی حقوق اجتماعی محروم شده است. تاوان مطالبه تدریس زبان و توسعه اقتصادی و اجتماعی منطقه اش زندان و محرومیت از حقوق اجتماعی شده است. تمامی این محرومیتها ناشی از برچسب زنی نهادهای امنیتی است. در بررسی علت های این برچسب زنی به نتایج زیر میرسیم.
اولین اتهام و برچسب زنی برای اکبر، ” فعالیت تبلیغی به نفع گروههای مخالف نظام” میباشد. بابت این جرم محکوم به 8 ماه حبس تعزیری شده است. تبلیغ به نفع کدام گروه و شیوه تبلیغ نه تنها در حکم، بلکه در کیفرخواست نیز مشخص نیست. به یک برچسب مبهم و واهی 8 ماه حبس تعزیری بریدهاند.
دومین اتهام و برچسب زنی “اجتماع و تبانی علیه امنیت کشور” میباشد. ماحصل این برچسب زنی چهار سال حبس تعزیری میباشد. دلیلی که برای این برچسبزنی آوردهاند؛ حضور در مراسم روز جهانی زبان مادری 2 اسفند 1392 و سخنرانی در آن میباشد. مراسم در سال 1392 برگزار شده و چند نفر دستگیر شدهاند. صاحب منزل از اتهامات تبرئه شده و در ادامه دستگیریها نیز سراغ اکبر نیامدهاند. در پرونده مذکور صدور حکم صورت گرفته و پرونده بسته شده بود. بعد از 6 سال همان مراسم در حکم ایشان مطرح شده، به عنوان تنها دلیل طول و تفصیل داده میشود. بابت این برچسب زنی به 4 سال حبس تعزیری محکوم میشود.
و اما در سومین اتهام ایشان اولین بار در جهان و ایران شخصی به جرم عضویت در گروههای پان آذری محکوم میشوند. عنوان اتهام و برچسب ایشان ” عضویت در گروههای غیرقانونی (پان تورکیسم و پان آذریسم)” میباشد. بابت این اتهام اکبر نعیمی محکوم به 5 سال حبس تعزیری میگردند.
کلمه “آذری” اولین بار توسط احمد کسروی وارد ادبیات سیاسی ایران میشود. احمد کسروی بعد از عضویت در لژهای فراماسونری و آشنایی با ادوارد براون انگلیسی اصطلاح آذری را به جای ترکی آذربایجانی بکار برده و تعریف جدیدی از آن کلمه و اصطلاح که زیرمجموعه زبان فارسی است ارائه میکند. این اصطلاح در دایرالمعارفها بلافاصله در سرفصل آذربایجان و زبان اهالی آذربایجان جایگزین زبان ترکی میشود.
سازمانهای ایرانشهری که به اسم وحدت ایران پان فارسیزم را در ایران اشاعه میدادند و از طریق نامیدن آذربایجانیها به عنوان “آذری” سعی در انفکاک آذربایجانیها از ترکها داشتند. با اینکه “پان ترک” یک اصطلاح فرهنگی بود ولی با دادن بار سیاسی به این کلمه سعی در برچسبزنی به افرادی داشتند که از فرهنگ و زبان ترکی آذربایجان دفاع میکردند. به علت اقتدار سیاسی و حاکمیتی جریان پانفارس ایرانشهری در ایران با برچسب “پان تورک” سعی در دور کردن فعالین فرهنگی-اجتاعی-سیاسی-اقتصادی آذربایجانیهای آذربایجان محور از جامعه و جغرافیای آذربایجان داشتند. با این رویکرد اصطلاحی به عنوان “پان آذری” مطرح نشده بود و در صورت مطرح شدن میبایست در تقابل با اصطلاح “پان ترک” قرار میگرفت.
از اواسط دهه هشتاد شمسی اصطلاح “پان آذری” وارد ادبیات جریان ایرانشهری میگردد. شواهد نشان میدهد اصطلاح “پان آذری” به غیر از زبان فارسی در هیچ زبان دیگری نیامده است. اصطلاح پان آذری اولین بار با کتابی به عنوان ” پان ترکیسم و پان آذریسم” به نویسندگی احمد کاظمی توسط مؤسسه مطالعات ابرار وارد ادبیات سیاسی جریان پان فارس ایران شهری میگردد. از نظر نویسندگان کتاب مذکور، علت این نام گذاری به رویکرد جمهوری آذربایجان بعد از استقلال و تثبیت حاکمیت سیاسی آن بر میگردد. در جریان مبارزه برای استقلال جمهوری آذربایجان، افراد دو سوی رود آراز علیرغم فشارهای امنیتی در دو طرف رودخانه جمع شده و نسبت به پایان حسرت طولانی شعار میدادند. حیدر علیاف رئیس جمهور وقت جمهوری خودمختار نخجوان پیشنهاد نامگذاری 31 دسامبر را به عنوان روز جهانی آذربایجانیها دادند که بعد از این نامگذاری هر ساله توسط دولت و حاکمیت جمهوری آذربایجان برگزار میگردد. تمام مقالاتی هم که در این راستا نوشته شده به آقای احمد کاظمی و همکاران وی مانند حسین احمدی و برهان حشمتی بر میگردد.
اما نکته جالب در این خصوص، اطلاق پان آذری به کسانی که با رویکرد آذربایجان محوری به مطالبات فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی میپرداختند میباشد که در تقابل با “پان ترک” گذاشته میشود.
